Search
  • minekobal

Çeviklik ve merak

Updated: Mar 25

Merak zekadan daha önemlidir.

Einstein

Meraklı bir çocukluk sorusu ile başlayalım. Lise yıllarımıza gidiyoruz. Kaçımız tam olarak nasıl bir hayat istediğini biliyordu? Nasıl bir eğitim alacağını, ne zaman evleneceğini, nerede yaşayacağını, nasıl bir aile kuracağını öngörüyordu? Eğer gençliğinizde bu sorulara verdiğiniz yanıtları bugün yaşıyorsanız nasıl bir hayatınız olduğunu hep birlikte merak edebiliriz. Ya da daha radikal bir söylemle bugün yaptığınız işi anneannenize/ dedenize anlatabiliyorsanız ve onlar da anlıyorsa gelecek için hayat bu kadar rahat olmayabilir diye ekleyebiliriz. Ki içinde bulunduğumuz bu günlerde bize bişey olmaz inkar aşamasını atlattıktan sonra, tekrar her şeyi masaya yatırdığımızda daha da anlam kazanan bir soru olduğuna inanıyoruz. Gelecek daha önce olduğu kadar net olmayacak, hepimiz için kesin bilgi…


Çocukluğumuzdan bu yana inandırıldığımız gerçek, güvende olmak için netliğe ve korunmaya ihtiyaç duyduğumuz. Eğer bir planımız olursa geleceğimizi inşa edebiliriz, B Planımız da olursa hep başarılı oluruz. Herkes güvende, herkes net ve herkes başarılı… Oldukça pembe bir tablodan bahsediyoruz. Kurumsal dünya da bu romantik tablodan uzun zaman beslendi, hepimiz çok iyi biliyoruz. Hele ki karar verme yeteneği ve risk alma isteği olmayan bir çok yönetici alternatif senaryolar yaratma istekleriyle bir çok genç insanın kariyerinin erken bitmesine sebep oldu. “Şuna bir de böyle bakalım, acaba biraz daha veri eklesek mi, başka şirketlerin örneklerini bize uyarlayalım” cümlelerini duydukça bir çok beyaz yakalının tüylerinin diken diken olduğuna eminiz. İyi bir öngörü yapalım, tabii ki sapma payı çok az olsun, sonra iyi bir planlama yapalım ve uygulayalım. Başarının en sade formulü olarak bu yaklaşımı sık sık anlattık. Sonra yüksek maliyetli bir danışmanlık firmasından da çözüm yaklaşımı dökümanları aldık mı içimiz rahatladı, oh ne güzel kararımızı plazanın en üst katında en büyük masasında rahatlıkla savunabiliriz. Bizi de uzunca bir süre idare eder, nasıl olsa…


Bugün içinde bulunduğumuz dünya bu kadar netliğe ne ölçüde izin veriyor?

Evde geçirdiğimiz bu günlerde netlik ile ilgili soru sormak bile ironik kaçabiliyor. Ancak bugün teknolojinin hızı öğrenme hızımızı geçtiğine göre, kimse bir konuda uzun süre uzman olarak kalamayacağını deneyimliyoruz. Her zaman başımıza ne geleceğini, önceliklerin nasıl değişeceğini bilemeyiz, her zaman tüm sorulara hatta bazılarına bile yanıtlarımız olmayabilir. Bilinmeyen sürprizlere hazır olmak için de kendimizi, işimizi yıkmaya hazır olmaya ihtiyacımız var, ya da daha tanıdık gelen ifadeyle çevik olmaya ihtiyacımız var.


Çeviklik ve merak ilişkisinde öğrenme çevikliğine odaklanmak ve burada yol alabilmenin zekadan daha değerli olduğunu kabul etmek etkili bir adım olacaktır. Tam bu noktada iki güçlü referans isimin görüşlerini de almak iyi gelecektir. Önce yönetim dünyasından tanıtımı için bir şeyler yazmaya ihtiyaç duymayacağımız herkesin tanıdığı Peter Drucker’in sözlerini alalım. “Karar vermeden önce yeterince bilgi ile donanın diyor.” Merak ise bilginin çıkış noktası, merak ettikçe, soru sordukça yeni bilgiler de devamında geliyor ve karar vermek adına daha güçlü bir zemin oluşturabiliyoruz. Çevik dünyada buna çok ihtiyacımız var. İkinci güçlü referansımız da en çok kitap okuyan isimlerden biri Bill Gates. Ona neden bu kadar çok okuduğunu sorduklarında verdiği yanıt çok etkileyici “Okuduğum her kitap ile bir çok konuda hakkında fikrim oluşuyor. Herşeyi her an hatırlamasam bile bana bir konuda fikrim sorulduğunda ve karar vermem gerektiğinde bilgilerim çok yoğun olduğundan sentez yapmam çok kolay oluyor ve doğruya en yakın kararı verdiğim konusunda iyi hissediyorum.”


Peki biz çeviklik kavramından ne anlıyoruz?

Bilinmeyene hazır olduğunuz “girişimci” bir ruh halinden bahsediyoruz. Öngördüğümüz ve planladığımız eski dünyada en temel varsayımımız da çalışanların kendilerine söyleneni tam olarak anladığı ve yaptığıydı. Liderlik yaklaşımı da bu dünyada hedeflerin verilmesi ve takibi ile yaşayabiliyordu. Şimdi birkaç meraklı sorumuzda sıra...

  • Çalışanların kendilerine söylenini tam olarak yapmasını ne ölçüde gerçekçi buluyorsunuz?

  • Varsayalım yaptılar, daha iyisini kaçırmadığımızdan nasıl emin olabiliyorsunuz?

  • Çalışanlara verilen suni ve statik hedefler gerçekten onların daha iyisini bulmaları için ne ölçüde motivasyon sağlıyor?

  • 1950’lerden kalma tepeden inen hedeflerin dağıtılması bazlı performans yönetim sistemleri ile çalışanların bağlılığını nasıl tanımlıyorsunuz?

  • Yeni dinamikler resme dahil olduğunda oyunu tekrar nasıl kurabiliyorsunuz?

  • Oyunu kurma sorumluluğunu her zaman sadece lider mi taşıyor?

Dünyamız karmaşık olunca sorunlarımız da kötücül olarak karşımıza çıkıyor. Ortak yanıtımız “çeviklik”. Çeviklik kavramı o kadar kozmetik gerektirmeden tanımlayabileceğimiz bir kavram aslında. Hem alışkanlıklarımızın dışında yeni bir yaklaşım, hem de hepimize çok tanıdık gelen insani bir zihniyet olarak görüyoruz. Özetle üç soruya cevap veriyor.


01. Nasıl bir değişim ihtiyacı var?

02. Hangi kararları almak bizi büyütür?

03. Bu kararları nasıl uygulayabiliriz?


Bu süreç ortak katılımla insanlar ile birlikte adım adım, deneyimsel olarak ve iş birliği ile inşa edileceği için içinde bolca merak ve yaratıcılık barındıracaktır. Merak ve yaratıcılık olduğunda, devamında gelen iş sonuçları bağlılığı da getirecektir. Çevikliğin bize kalan tadı bağlılığı ve motivasyonu sahici bir şekilde sürecin içine alması ve bir şekilde çıktılara yansımasını sağlamasıdır.

Bununla birlikte üç sorunun sade olmasına karşın yanıtların da bu kadar temiz gelebilmesi için değerlerimizi ve altta yatan inançlarımızı masaya getirmek iyi bir fikir olabilir. Dünyayı baştan keşfetmeye çalışmak yerine, merak lensi ile önce çeviklik manifestosunu ziyaret ederek başlayalım.


Tarih: 2001, Şubat

Yer: Utah

Katılımcılar: Yazılım dünyasının önde gelen 17 ismi

Süre: 2 gun

Gündem: Yazılım geliştirme sürecini daha verimli kılacak “Çevik Yazılım Geliştirme Manifestosu” ve “Çevik Yazılım Prensipleri”




Çevik Yazılım Geliştirme Manifestosu


Bireyler ve etkileşimler süreçler ve araçlardan;

Müşteri ile işbirliği sözleşme müzakerelerinden;

Çalışan yazılım kapsamlı dokümantasyondan;

Değişikliklere yanıt vermek bir planı takip etmekten

önce gelir.


Çevik Yazılım Prensipleri


•En önemli önceliğimiz değerli yazılımın erken ve devamlı teslimini sağlayarak müşterileri memnun etmektir.

•Değişen gereksinimler yazılım sürecinin son aşamalarında bile kabul edilmelidir.

•Çalışan yazılım, sık aralıklarla müşteriye sunulmalıdır.

•İş süreçlerinin sahipleri ve yazılımcılar proje boyunca her gün birlikte çalışmalıdırlar. •Projelerin temelinde motive olmuş bireyler yer almalıdır.

•Bir yazılım takımında bilgi alışverişinin en verimli yöntemi yüz yüze iletişimdir.

•Çalışan yazılım ilerlemenin birincil ölçüsüdür.

•Çevik süreçler sürdürülebilir geliştirmeyi teşvik etmektedir.

•Teknik mükemmeliyet ve iyi tasarım konusundaki sürekli özen çevikliği artırır.

•Sadelik, işin özü olmayan işlerin yapılmamasını en üst seviye tutmak esastır.

•En iyi mimariler, kendi kendini örgütleyen takımlardan ortaya çıkar.

•Takım, düzenli aralıklarla nasıl daha etkili ve verimli olabileceğini konuşur ve davranışlarını bu doğrultuda düzenler.


Çeviklik bir ruh hali ise başlangıç noktası “merak”

Merak lensi ile çevik dünyaya bakmak “nasıl?” sorusu için sürdürülebilir yanıt olacaktır.


Bireyler ve etkileşimler; süreçler ve araçlardan - Merakı keşfetmek

Müşteri ile işbirliği; sözleşme müzakerelerinden - Merakla müşteriye odaklanmak

Çalışan yazılım; kapsamlı dokümantasyondan - Merakla değer yaratmak

Değişikliklere yanıt vermek; bir planı takip etmekten - Merakla tekrar denemek

önce gelir.

Ve tüm bunları da yapabilmek için ısrarla ve her an NEDEN sorusunu sormak ve her gün konfor alanını genişletmeyi öğrenmek


  • Merak öğrenilebilir mi?

  • Merak ne ölçüde öğrenilebilir?

  • Nasıl daha meraklı olabiliriz?

  • Merakımızı büyütmek için nereden başlayalım?

  • Merakımızı daha fazla uygulamaya taşıyabilmek için neye ihtiyacımız var?

gibi sorulara devam eden yazılarımızda merakla yanıt arayacağız.


Meraklı bir yolculuğa ruhunuz hazırsa, tekrar merhaba 🎈



71 views

©2019 by meraklısına.... Proudly created with Wix.com